બર્થ ડે પર અમિતાભ બચ્ચનની એડવાન્સ રિટર્ન ગિફ્ટ

વ્યક્તિના મૃત્યુ બાદ તેની અંતિમક્રિયા તેની મરજી પ્રમાણે થવી જોઈએ અથવા હજારો વર્ષોથી ચાલી આવતી રીતરિવાજો અને પરંપરાઓ અનુસાર થવી જોઈએ, આજની નવી પેઢીનો આ અંગે પોતાનો તર્ક છે અને વર્ષોથી ચાલી આવતી રીતરિવાજો અને પરંપરાઓનો પોતાનો અલગ જ અભિપ્રાય છે. આ જ ચર્ચા પર લેખક-દિગ્દર્શક વિકાસ બહલે પોતાની નવી ફિલ્મ ‘ગુડબાય’નું નિર્માણ કર્યું છે. આ ફિલ્મમાં અમિતાભ બચ્ચનનું પાત્ર ‘બાગબાન’ની યાદ અપાવે છે, જેમાં અમિતાભ બચ્ચન તેમના બાળકોને આવી જ રીતે કડક રીતે શીખવતા જોવા મળ્યા હતા. મંગળવારે 80 વર્ષની થનારી અમિતાભ બચ્ચનની કંપની સરસ્વતી એન્ટરટેઈનમેન્ટ પણ આ ફિલ્મના નિર્માતા છે.

એક મિત્ર પાસેથી સાંભળેલી વાર્તા પર ફિલ્મ

“ગુડબાય” લેખક-દિગ્દર્શક વિકાસ બહલે ચાર વર્ષ પહેલા બેંગલુરુમાં એક મિત્ર પાસેથી સાંભળ્યું હતું કે તેના પિતા મૃત્યુથી ડરતા નથી. તે ખુશ હતો કે મૃત્યુ પછી તે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પાસે જશે. તેમણે કહ્યું કે મારા મૃત્યુ પછી તમારે જે કરવાનું હોય તે એક દિવસ કરો. દર વર્ષે મારું શ્રાદ્ધ ન કરો કારણ કે જો તમે કોઈ પાર્ટીની મજા માણી રહ્યા છો અને હું વારંવાર ફોન કરું છું તો હું તે જ રીતે પરેશાન થઈશ. ‘આ થીમ પર વિકાસ બહલે ‘ગુડબાય’ બનાવીને પિતાને બદલે માતાને વાર્તાના કેન્દ્રમાં મૂકી દીધી હતી. વિચારના સ્તરે વાર્તા રસપ્રદ લાગે છે પરંતુ લેખનના સ્તરે વિકાસ બહલ ફિલ્મ ચૂકી ગયા હોય તેમ લાગે છે.

રિવાજોને લઈને પિતા-પુત્રી વચ્ચે અથડામણ

મૃત શરીરને સ્નાન કરવામાં આવે છે અને કપાસ તેના કાન અને નાકમાં નાખવામાં આવે છે. આની પાછળ વૈજ્ઞાનિક માન્યતા એ છે કે મૃતકના શરીરની અંદર કોઈ જીવાણુઓ જઈ શકતા નથી. પગના બંને પગના અંગૂઠા બાંધવામાં આવે છે જેથી શરીરના જમણા ધબકારા અને ડાબા ધબકારાની મદદથી મૃત શરીર સૂક્ષ્મ કષ્ટદાયક હવાથી મુક્ત થાય છે. દીકરીને આ બધો વહેમ લાગે છે. તે માને છે કે તેની માતાને આ બધું ગમ્યું નહીં. તે તેના પિતા સાથે દલીલ કરે છે. પિતાનું કહેવું છે કે હજારો વર્ષોથી ચાલતા રિવાજો અંધશ્રદ્ધા કેવી રીતે હોઈ શકે? તે પોતાનાં બાળકોને ઠપકો આપતાં કહે છે, ‘આ રિવાજો હજારો વર્ષોથી ચાલે છે, જો તમે તેમનામાં વિશ્વાસ ન કરો તો એમાં જગતનો કોઈ વાંક નથી. પાછળથી, તેને પણ ખ્યાલ આવે છે કે તેણે ક્યારેય જાણવાની કોશિશ કરી નથી કે તેની પત્નીને અંતે શું જોઈએ છે.

વાર્તાના પાત્રોની મૂંઝવણ

કોઈ વ્યક્તિ પોતાનું મૃત્યુ કેવી રીતે ઇચ્છે છે અને મૃત્યુ પછી, પરિવાર કેવી રીતે મૃતકને અંતિમ સંસ્કાર આપે છે? રિવાજો માટે વૈજ્ઞાનિક કારણો શું છે? વિકાસ બહલે આ વિષયને લઇને ફિલ્મ બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. પરંતુ તે લેખન અને દિગ્દર્શન બંને સ્તરો ચૂકી ગયો છે. આ ફિલ્મના એક સીનમાં અમિતાભ બચ્ચન અને નીના ગુપ્તા એક શીખ બાળકને દત્તક લેવા અનાથાશ્રમ જાય છે તેવું દેખાડવામાં આવ્યું છે.માતા કહે છે કે બાળકો મેળવવાની આ રીત ખૂબ જ સારી છે. તેનાથી ફિગર પણ ઠીક રહે છે અને બાળકને પણ મળે છે. પરંતુ, આ કપલના બાકીના ત્રણ બાળકોને પણ દત્તક લેવામાં આવ્યા છે અથવા તો તેમના પોતાના બાળકો છે તેનો ક્યાંય ઉલ્લેખ આખી ફિલ્મમાં કરવામાં આવ્યો નથી.

અમિતાભ બચ્ચનની દમદાર એક્ટિંગ

એક્ટિંગની બાબતમાં રશ્મિકા મંદાનાને આ ફિલ્મથી ઘણી આશા જરૂર લાગી હશે. ફિલ્મ ‘પુષ્પા: ધ રાઇઝ’ દ્વારા પાન ઇન્ડિયા સ્ટાર બનેલી રશ્મિકા મંદાનાએ આ ફિલ્મથી હિન્દી સિનેમામાં ડેબ્યુ કર્યું છે. પરંતુ, ડેબ્યુ ફિલ્મ માટે, પાત્ર અને અભિનય માટે તેણે જે પાત્ર હોવું જોઈતું હતું, તે એટલું અસરકારક નથી જેટલું તેણે હોવું જોઈએ. પાછલી સદીના મેગાસ્ટાર કહેવાતા અમિતાભ બચ્ચનના અભિનયમાં એવું કશું જ નથી જે તેમણે અગાઉ ન કર્યું હોય.અભિનય તેજસ્વી છે પરંતુ તેણે અગાઉ પણ આવું જ કર્યું છે. હા, અસ્થિ વિસર્જન પછીના દ્રશ્યમાં તે ચોક્કસપણે દર્શકોને રડાવે છે. આ ફિલ્મ નાના-મોટા કલાકારોથી ભરપૂર છે, જેમાં નીના ગુપ્તા, આશિષ વિદ્યાર્થી અને સુનીલ ગ્રોવરનો સમાવેશ થાય છે. પાવેલ ગુલાટી, એલી અવરામ અને સાહિલ મહેતાના અભિનય પણ બરાબર છે.

સ્ટોરીથી લઈને ડિરેક્શન, એક્ટિંગ અને ગીત-સંગીત લેવલ સુધી છેવટ સુધી વિકાસ બહલ શું કહેવા માંગે છે તે મને સમજાતું નથી. દીકરી પોતાની જીતનો આનંદ પોતાની માતા સાથે શેર ન કરી શકી, તેનાથી તેને દુઃખ થાય છે. પરંતુ, આ જીત શું હતી તેનો ફિલ્મમાં ક્યાંય ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી. ફિલ્મમાં નવ ગીતો કહેવાના છે, પરંતુ ‘જય કાલ મહાકાલ’ સિવાય એવું કોઈ ગીત નથી કે જે તમને યાદ હોય. આ ફિલ્મનું શૂટિંગ દહેરાદૂન અને ઋષિકેશમાં પણ કરવામાં આવ્યું છે, પરંતુ અહીંની સુંદરતા પડદા પર તેના કુદરતી સ્વરૂપમાં જોવા મળતી નથી. ફિલ્મનું એડિટિંગ પણ વધુ ચપળ હોઈ શકે છે.