75 વર્ષમાં બહાર પાડવામાં આવેલા સિક્કાઓથી શણગારાયો આ દુર્ગા પૂજા પંડાલ, જુઓ તસવીરો

કોલકાતા દુર્ગા પૂજા 2022: દિલ્હી સહિત દેશમાં દુર્ગા પૂજાનો તહેવાર ખૂબ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. જો કે ‘ દુર્ગા પૂજા’નું નામ આવતા જ પહેલી યાદ કોલકાતાથી આવે છે. કારણ કે અહીં દુર્ગા પૂજા દુનિયાભરમાં પ્રખ્યાત છે. પશ્ચિમ બંગાળની રાજધાનીમાં આ તહેવારને અલગ અંદાજમાં મનાવવામાં આવે છે. જ્યાં દાયકાઓ જૂના દુર્ગાપૂજાના પંડાલો દર વર્ષે અલગ અલગ થીમ પર દુર્ગાપૂજાનો ઉત્સવ ઉજવે છે. આ એપિસોડમાં બાબુબાગન દુર્ગાપૂજા પંડાલે ‘આઝાદી કા અમૃત મહોત્સવ’ થીમને ધ્યાનમાં રાખીને દેશ-દુનિયામાં એક સમયે ચલણમાં આવ્યા બાદ જૂના, દુર્લભ અને ઐતિહાસિક સિક્કાઓનું વિશાળ પ્રદર્શન કરીને પોતાનું પૂજા પંડાલ તૈયાર કર્યું છે. આવો જોઇએ તેની કેટલીક તસવીરો.

પશ્ચિમ બંગાળ સહિત દેશભરમાં દુર્ગા પૂજાની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. વિશ્વભરમાં ફેલાયેલા માતા રાણીના ભક્તો નવરાત્રીના નવ દિવસ દરમિયાન માતાને ખુશ કરવા માટે વિશેષ પૂજા-અર્ચના કરે છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં થીમ આધારિત દુર્ગાપૂજા પંડાલો બાંધવાનો ટ્રેન્ડ વેગ પકડ્યો છે. મહાલયની સાથે સાથે પૂજા પંડાલોમાં પણ લોકો ઉમટી પડ્યા છે.

શારદીય નવરાત્રિમાં અહીં માત્ર દેશમાંથી જ નહીં પરંતુ વિદેશથી પણ લોકો આવે છે. વર્ષ 2021 માં, યુનેસ્કોએ કોલકાતામાં દુર્ગાપૂજાને માન્યતા આપી હતી અને તેને માનવતાના અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસાની સૂચિમાં શામેલ કરી હતી. કોલકાતામાં દુર્ગાપૂજા પંડાલોમાં દર વર્ષે એક નવી થીમ જોવા મળે છે. આ પંડાલોને પોતાની રીતે અનોખી અને અનોખી સુંદરતાથી સજાવવામાં આવે છે. આ વખતે આયોજિત ‘આઝાદી કે અમૃત મહોત્સવ’ને ધ્યાનમાં રાખીને, દક્ષિણ કોલકાતાના ધકુરિયામાં બાબુ બાગાન દુર્ગોત્સવ પૂજા પંડાલ આઝાદી પછી જારી કરવામાં આવેલા હજારો ઐતિહાસિક સિક્કાઓનું બનેલું એક અનોખું પંડાલ લઈને આવ્યું છે.

બાબુબાગન સરબજનિન દુર્ગાપૂજા આયોજન સમિતિએ આ વખતે તેની દુર્ગાપૂજાના ૬૧ માં વર્ષમાં પ્રવેશ કર્યો છે. અહીંના પંડાલથી લઈને દુર્ગા મૂર્તિ સુધીની દરેક વસ્તુ સિક્કાઓથી શણગારવામાં આવી છે. આ વર્ષની થીમ ‘મા તુજે સલામ’ બાબુબાગન સરબજનિન દુર્ગોત્સવ પૂજા પંડાલમાં રાખવામાં આવી છે.

આ પંડાલમાં સુજાતા ગુપ્તાના કલાત્મક દર્શનને સાકાર કરી દેશની આઝાદીના ૭૫ વર્ષ પૂર્ણ થવાના સુખદ સંસ્મરણોના વાતાવરણમાં મા દુર્ગાનું સ્વાગત કરી દેશના મહાન સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓને શ્રધ્ધાંજલિ અર્પે છે. આ પૂજા પંડાલની થીમ ‘મા તુજે સલામ’ છે, જેમાં સ્વતંત્રતા સેનાનીઓ અને મહાન હસ્તીઓને દર્શાવવામાં આવી છે. આ પંડાલમાં પ્રવેશતાં જ અહીં દેશની જાણીતી હસ્તીઓની હાજરીનો પણ અનુભવ થાય છે, જેમણે દેશની આઝાદી માટે પોતાનું અમૂલ્ય યોગદાન આપ્યું હતું. તે બધા જ એવા મહાન લોકો હતા જેમણે આધુનિક ભારતનો પાયો નાખવાની સાથે સાથે વિવિધ ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય ચળવળોને આકાર આપ્યો હતો.

પૂજા સમિતિના ખજાનચી અને દુર્ગાપૂજાની આ વિભાવના નક્કી કરનાર પ્રો.સુજાતા ગુપ્તાએ આ વખતે આ પ્રસંગ વિશે માહિતી આપતા કહ્યું હતું કે દુર્ગા મા’ અને ‘ભારત માતા’ અહીં બંનેની હાજરી અનુભવે છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે, વર્ષ 1947થી અત્યાર સુધીમાં કેટલાંક સ્મારક સિક્કાઓ મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રસંગોએ બહાર પાડવામાં આવ્યાં છે. અમે આવા સિક્કા એકત્રિત કર્યા છે અને તેમની સાથે પંડાલને શણગાર્યો છે.

અહીંના હજારો સિક્કામાંથી કેટલાક વાસ્તવિક છે અને ઘણામાં પ્રતિકૃતિઓ છે. આ પ્રતિમાને કોઇન મ્યુઝિયમમાં રાખવામાં આવશે. સિક્કાઓ પર દુર્ગા માની મૂર્તિઓ બનાવવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત મહાત્મા ગાંધી, જવાહરલાલ નહેરુ, સુભાષચંદ્ર બોઝ, સ્વામી વિવેકાનંદ વગેરે સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓની પ્રતિકૃતિઓ સિક્કાઓ પર હાજર છે.

થીમ મેકર અને દુર્ગાપૂજા કમિટીના ટ્રેઝરર પ્રોફેસર ગુપ્તાએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, “સિક્કા એકઠા કરવા એ મારો શોખ છે, મારા પતિ પણ સિક્કા એકત્રિત કરતા હતા. અમારી પાસે ઘણા જૂના સિક્કા હતા જે આજના યુગમાં ચલણમાં નથી. તેથી અમે આ પંડાલ દ્વારા આવનારી પેઢીને સંદેશ આપવાનું વિચાર્યું. આ સાથે એ તમામ લોકો, પછી તે વૃદ્ધો હોય કે બાળકો, જેમણે આવા સિક્કા જોયા નથી, તેઓ એક જ છત નીચે દેશનો ઐતિહાસિક વારસો જોઈ શકશે.

સમિતિના આયોજકોએ જણાવ્યું હતું કે પંડાલ બનાવવામાં લગભગ બે મહિનાનો સમય લાગ્યો હતો. બજેટ વિશે વાત કરતા તેમણે કહ્યું કે તેના નિર્માણમાં લગભગ 30-40 લાખ રૂપિયા ખર્ચ કરવામાં આવ્યા છે.

તે જ સમયે, આ પંડાલના નિર્માતાઓએ દુર્ગાપૂજાને ‘અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસો’ તરીકે જાહેર કરવા બદલ યુનેસ્કોનો આભાર માન્યો છે. નોંધપાત્ર વાત એ છે કે, લોકો ખૂબ જ ઉત્સાહથી દુર્ગાપૂજાની ઉજવણી કરે છે. દુર્ગાપૂજા, એક શુભ પ્રસંગ, અનિષ્ટ ઉપર સારાની જીતનું પણ પ્રતીક છે. આ ફેસ્ટિવલ દર વર્ષે અશ્વિન મહિના દરમિયાન યોજાય છે, જે સામાન્ય રીતે ઓક્ટોબરથી સપ્ટેમ્બરની વચ્ચે યોજાય છે.

દુર્ગાપૂજા એ એક હિન્દુ તહેવાર છે જેને દુર્ગોત્સવ અથવા શરદોત્સવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ વાર્ષિક ઉત્સવમાં મા દુર્ગાના ભક્તો તેમની કૃપા મેળવવા માટે તેમની પૂજા અર્ચના કરે છે.

આજથી શારદીય નવરાત્રીનો પ્રારંભ થયો છે. આ તહેવારને લઈને ઘરથી લઈને સોસાયટીઓ અને મંદિરો સુધી ખાસ તૈયારીઓ કરવામાં આવી છે. ભક્તો ઘરોમાં દુર્ગા માની પૂજા કરશે, તો મંદિરોમાં સવારથી જ ભક્તોની ભીડ જોવા મળી રહી છે. આ દુર્ગાપૂજાનો તહેવાર અત્યાચારી રાક્ષસ મહિષાસુરના અંત સાથે પણ જોડાયેલો છે. મા દુર્ગાએ દેવતાઓ સહિત સમગ્ર સૃષ્ટિની રક્ષા માટે પોતાના ઉગ્ર તેજથી મહિષાસુર સહિત અનેક રાક્ષસોનો વધ કર્યો હતો.